۞ Kur'an Tefsiri Oku

Kevser Sûresi

سُورَةُ ٱلكوثر
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ ﴿٢﴾
• • •
2- O halde Rabbin için namaz kıl ve kurban kes. 
Müfessir Seçin
۞
İbn Kesîr
vef. 774 / 1373
۞
Taberî
vef. 310 / 923
۞
Sa'dî
vef. 1376 / 1956
İbn Kesîr Tefsiri
Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm

yani: Sana dünyada ve ahirette pek çok hayır verdiğimiz gibi – ki bunun arasında daha önce sıfatı geçen kevser nehri de vardır – o hâlde Rabbin için farz ve nafile namazlarını ve kurbanını ihlâsla kıl; yalnız O’na kulluk et, O’nun hiçbir ortağı yoktur; ve kurbanını da yalnız O’nun ismi üzerine kes, O’nun hiçbir ortağı yoktur. Nitekim Yüce Allah şöyle buyurmuştur: “De ki: “Şüphesiz benim namazım, kurbanım, hayatım ve ölümüm âlemlerin Rabbi olan Allah içindir. O’nun hiçbir ortağı yoktur. Ben bununla emrolundum ve ben müslümanların ilkiyim.” (En‘âm 162,163) 

 İbn Abbas, Atâ, Mücâhid, İkrime ve el-Hasan dediler ki: "Bununla develerin boğazlanması (nehredilmesi) ve benzerleri kastedilmektedir."
Katâde, Muhammed bin Ka'b el-Kurazî, ed-Dahhâk, er-Rabî', Atâ el-Horasânî, el-Hakem, İsmâil bin Ebî Hâlid ve seleften birden fazla kişi de böyle demişlerdir. Bu, müşriklerin Allah’tan başkasına secde etmeleri ve Allah’tan başkası adına kesim yapmalarının aksinedir. Nitekim Yüce Allah şöyle buyurmuştur: “Üzerine Allah’ın adı anılmayan (hayvan)lardan yemeyin. Çünkü bu, elbette ki bir fısktır.”(En‘âm 121) 
Ve şöyle de denilmiştir: “ve kurban kes” sözünden maksat, sağ eli sol elin üzerine nahr (göğüs) altında koymaktır. Bu Ali’den rivayet edilmiştir ancak sahih değildir. Şa‘bî’den de bunun benzeri rivayet edilmiştir. 
Ebu Ca‘fer el-Bâkır’dan: “ve kurban kes” sözünden maksat,yani namaza başlarken elleri kaldırmaktır. 
Ve denilmiştir ki: “ve kurban kes” sözünden maksat, yani göğsünle kıbleye yönel.
Bu üç görüşü İbn Cerîr zikretmiştir.
İbn Ebî Hâtim burada son derece münker (zayıf/reddedilmiş) bir hadis rivayet ederek şöyle demiştir: Bize Vehb bin İbrâhim el-Fâmî —iki yüz elli beş senesinde— anlattı, bize İsrâil bin Hâtim el-Mervezî anlattı, bize Mukâtil bin Hayyân, el-Asbağ bin Nübâte’den, o Ali bin Ebî Tâlib’den rivayet etti. Ali bin Ebî Tâlib dedi ki Bu sûre Peygamber’e (sallallahu aleyhi ve sellem) indiğinde: “Şüphesiz sana Kevser’i verdik; o hâlde Rabbin için namaz kıl ve kurban kes”  Rasulullah dedi ki: “Ey Cibrîl! Rabbimin bana emrettiği bu ‘nahr’ nedir?” Cibrîl dedi ki: “Bu bir kurban kesme değildir; fakat sana emredilen şudur: namaza başlamak üzere ihrama girdiğinde, tekbir aldığında, rükûya girdiğinde, rükûdan başını kaldırdığında ve secde ettiğinde ellerini kaldır. Çünkü şüphesiz o, bizim namazımız ve yedi kat gökte olan meleklerin namazıdır. Her şeyin bir süsü vardır; namazın süsü de her tekbirde elleri kaldırmaktır. 
Bunu el-Hâkim de el-Müstedrek’te İsrâil bin Hâtim yoluyla rivayet etmiştir. 
​Atâ el-Horasânî’den nakledildiğine göre ise: “vanhar” yani: rükûdan sonra belini (omurganı) kaldır, doğrult ve göğsünü öne çıkar; bununla itidali (tam doğrulmayı) kastetmektedir. Bunu İbn Ebî Hâtim rivayet etmiştir.
​[Bütün bu görüşler son derece garibtir (zayıftır)] Doğru olanı ise birinci görüştür; yani nahr ile kastedilen, hac ve kurban ibadetlerindeki hayvanların boğazlanmasıdır. 
İşte bu yüzden Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) bayram namazını kıldırır, sonra kurbanını keser ve şöyle buyururdu: “Kim bizim namazımızı kılar ve bizim kurbanımızı keserse, şüphesiz kurban ibadetini isabet ettirmiştir (doğru yapmıştır). Kim de namazdan önce kurban keserse, onun için kurban diye bir şey yoktur.” Bunun üzerine Ebû Burde b. Niyâr ayağa kalkarak dedi ki: “Ey Allah’ın rasulü! Ben namazdan önce kurbanımı kestim ve bugünün et istenen bir gün olduğunu biliyordum.” Buyurdu ki: “Senin koyunun sadece etlik bir koyundur.” (Ebu Burde) Dedi ki: “Yanımda iki koyundan daha değerli bir keçi yavrusu var, benim için yeterli olur mu?” Buyurdu ki: “Sana yeter, senden sonra kimseye yeterli olmaz.” 

Ebû Ca‘fer bin Cerîr dedi ki: Doğru olan görüş şudur: bunun anlamı, namazını tamamen Allah’a halis kıl; O’ndan başkasına yönelme; aynı şekilde kurbanını da O’na yap; putlar için değil. Bu, Allah’ın sana verdiği ve hiçbir denk olmayan kerem ve hayra şükürdür; seni bununla özellikle lütuflandırmıştır.

İbn Cerîr’in söylediği bu görüş son derece güzeldir ve bu anlamda ona Muhammed b. Ka‘b el-Kurazî ve Atâ da daha önce öncülük etmiştir.

أي كما أعطيناك الخير الكثير في الدنيا والآخرة ومن ذلك النهر الذي تقدم صفته فأخلص لربك صلاتك المكتوبة والنافلة ونحرك فاعبده وحده لا شريك له وانحر على اسمه وحده لا شريك له كما قال تعالى "قل إن صلاتي ونسكي ومحياي ومماتي لله رب العالمين لا شريك له وبذلك أمرت وأنا أول المسلمين". قال ابن عباس وعطاء ومجاهد وعكرمة والحسن يعني بذلك نحر البدن ونحوها وكذا قال قتادة ومحمد بن كعب القرظي والضحاك والربيع وعطاء الخراساني والحكم وسعيد ابن أبي خالد وغير واحد من السلف وهذا بخلاف ما كان عليه المشركون من السجود لغير الله والذبح على اسمه كما قال تعالى "ولا تأكلوا مما لم يذكر اسم الله عليه وإنه لفسق" الآية وقيل المراد بقوله وانحر وضع اليد اليمنى على اليد اليسرى تحت النحر يروى هذا عن علي ولا يصح وعن الشعبي مثله وعن أبي جعفر الباقر "وانحر" يعني رفع اليدين عند افتتاح الصلاة وقيل "وانحر" أي استقبل بنحرك القبلة. وذكر هذه الأقوال الثلاثة ابن جرير. وقد روى ابن أبي حاتم ههنا حديث منكرا جدا فقال حدثنا وهب بن إبراهيم القاضي سنة خمس وخمسين ومائتين حدثنا إسرائيل بن حاتم المروزي حدثنا مقاتل بن حيان عن الأصبغ بن نباتة عن علي بن أبي طالب قال لما نزلت هذه السورة على النبي صلى الله عليه وسلم "إنا أعطيناك الكوثر فصل لربك وانحر" قال رسول الله صلى الله عليه وسلم "يا جبريل ما هذه النحيرة التي أمرني بها ربي؟ فقال ليست بنحيرة ولكنه يأمرك إذا تحرمت للصلاة ارفع يديك إذا كبرت وإذا ركعت وإذا رفعت رأسك من الركوع وإذا سجدت فإنها صلاتنا وصلاة الملائكة الذين في السموات السبع وإن لكل شيء زينة وزينة الصلاة رفع اليدين عند كل تكبيرة" وهكذا رواه الحاكم في المستدرك من حديث إسرائيل بن حاتم به وعن عطاء الخراساني "وانحر" أي ارفع صلبك بعد الركوع واعتدل وابرز نحرك يعني به الاعتدال رواه ابن أبي حاتم وكل هذه الأقوال غريبة جدا والصحيح القول الأول أن المراد بالنحر ذبح المناسك ولهذا كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يصلي العيد ثم ينحر نسكه ويقول "من صلى صلاتنا ونسك نسكنا فقد أصاب النسك ومن نسك قبل الصلاة فلا نسك له" فقام أبو بردة بن نيار فقال يا رسول الله إني نسكت شاتي قبل الصلاة وعرفت أن اليوم يوم يشتهى فيه اللحم قال "شاتك شاة لحم" قال فإن عندي عناقا هي أحب إلي من شاتين أفنجزئ عني؟ قال "تجزئك ولا تجزئ أحدا بعدك" قال أبو جعفر ابن جرير والصواب قول من قال إن معنى ذلك فاجعل صلاتك كلها لربك خالصا دون ما سواه من الأنداد والآلهة وكذلك نحرك اجعله له دون الأوثان شكرا له على ما أعطاك من الكرامة والخير الذي لا كفاء له وخصك به وهذا الذي قاله في غاية الحسن وقد سبقه إلى هذا المعنى محمد بن كعب القرظي وعطاء.
Bağlantı kopyalandı